مقدمه: در دهه های اخیر، آموزش پزشکی رویکرد جدیدی به آموزش مقدماتی مهارت های بالینی و تجارب بالینی زودهنگام داشته است. این مطالعه با هدف تعیین نیازهای آموزشی دانشجویان قبل از ورود به دوره بالینی و اثربخشی برگزاری دوره مقدماتی آموزش مهارت های بالینی طراحی گردید.روش ها: این مطالعه مداخله ای به صورت یک گروهی پیش آزمون پس آزمون بود که بر روی تمامی دانشجویانی (180نفر) که دوره مقدمات پزشکی بالینی را در سال 1390 در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به پایان رسانده بودند انجام شد. مطالعه در دو فاز انجام گرفت: الف) فاز نیاز سنجی که با استفاده از جستجوی وسیع متون، تهیه و تکمیل پرسشنامه توسط دانشجویان انجام شد. ب) فاز طراحی، اجرا و ارزشیابی، پس از مشخص شدن لیست مهارت های مورد نیاز، کارگاه های مهارت آموزی بر اساس نیازهای تعیین شده طراحی و اجرا شد. به منظور بررسی تاثیر کارگاه ها یک آزمون چندگزینه ای به صورت قبل و بعد از هر کارگاه برگزار گردید. همچنین با استفاده از پرسشنامه خودارزیابی محقق ساخته، میزان راحتی گزارش شده دانشجویان در برخورد با شرایط نیازمند به انجام مهارت های بالینی موردنظر، قبل و پس از شرکت در کارگاه ها، بررسی گردید. نتایج با استفاده از آزمون T و MC nemar تجزیه و تحلیل شد.نتایج: نیازسنجی نشان داد که بیش ترین ضرورت از نظر دانشجویان سال سوم، آشنایی با پاراکلینیک های شایع، برخورد اولیه با اورژانس های مهم، مهارت های احیا و Imaging است. در تمامی کارگاه ها به تفکیک، میانگین نمره دانشجویان در آزمون چندگزینه ای در پس آزمون به طور معناداری بالاتر از پیش آزمون بود. همچنین در خودارزیابی احساس راحتی، در همه گویه های مرتبط با مهارت های آموزش داده شده، به تفکیک هر کارگاه، افزایش در آمادگی گزارش شده دانشجویان وجود داشت که در 15 مورد اختلاف ها معنادار (p>0.05) بود.نتیجه گیری: نتایج گویای تاثیر کارگاه های مهارت آموزی در افزایش دانش و آمادگی گزارش شده دانشجویان برای قرارگیری در شرایط انجام مهارت های بالینی بود. با بهره گیری از نتایج این مطالعه و مطالعات مشابه، می توان برنامه های مهارت آموزی مقدماتی بالینی در برنامه آموزش پزشکی را برنامه ریزی کرد.

مقدمه: از پنج سال پیش تاسیس مراکز آموزش مهارت های بالینی(clinical skills lab) در برخی دانشگاه های کشور شروع شده است. مدیران مراکز آموزش مهارت های بالینی دانشگاه ها در کارگاه آموزشی مدیران این مراکز در دی ماه 1380 مطرح کردند که وجود استاندارد هایی برای این مراکز باعث خواهد شد تا مدیران بتوانند با تکیه بر آن ها حداقل های ضروری مرکز را تضمین کنند. همچنین وجود این استاندارد ها پایه ای برای ارزیابی های درونی و بیرونی مراکز خواهد بود.روشها: در تدوین این استاندارد ها، از قالب «استاندارد های بین المللی پایه دانشکده های پزشکی» که توسط فدراسیون جهانی آموزش پزشکی(WFME)  تهیه شده است استفاده شد. سپس حیطه های اصلی استاندارد ها در شش عنوان برنامه ریزی، مدیریت، دانشجویان، برنامه آموزشی، ارزشیابی برنامه و منابع آموزشی تعیین و زیر حیطه های آنان نیز مشخص شدند. سپس پیش نویس استانداردهای مربوط به هر حیطه با استفاده از منابع آموزشی و مدیریتی موجود و تجربیات کارشناسان معاونت آموزشی و امور دانشگاهی تدوین شد. پیش نویس اولیه در سه مرحله اصلاح و ویرایش شد. پیش نویس اصلاح شده برای نظرسنجی به دوازده دانشگاه علوم پزشکی که طبق ارزیابی های معاونت آموزشی و امور دانشگاهی جزو دانشگاه های صاحب تجربه در تاسیس مرکز آموزش مهارت های بالینی بودند ارسال شد و با اعمال نظرات دانشگاه ها استاندارد ها نهایی شد. این استانداردها در دو سطح «استاندارد ضروری» و «استاندارد کیفیت» تقسیم شده اند. «استانداردهای ضروری» استانداردهایی هستند که رعایت آن ها در هر مرحله از راه اندازی و توسعه ضروری است. «استانداردهای کیفیت» استانداردهایی هستند که اجرای آن ها را می توان به مراحل بعدی توسعه موکول کرد.یافته ها: نتیجه طرح فوق 30 استاندارد ضروری و 21 استاندارد کیفیت برای مراکز آموزش مهارت های بالینی است که در 6 حیطه و 27 زیر حیطه تنظیم شده اند.نتیجه: با استفاده از استاندارد  های مورد توافق می توان: برنامه ریزی دقیق تری برای تاسیس و را ه اندازی این مراکز انجام شود. ارزیابی درونی مراکز را انجام داد. ارزیابان وزارت متبوع می توانند ابزار منطقی، تعریف شده و یکسانی برای پایش مستمر این مراکز به کار برند.

بررسی روند تاریخی علوم پزشکی از پیشرفت های فراوانی در این حوزه حکایت می کند؛ به گونه ای که امروزه پزشکان می توانند بیماری های متعدد را شناسایی و معالجه کنند. با وجود این، در فعالیت های پزشکی، خبرهای بد و ناگوار، مانند خبر ابتلا بیمار به بیماری لاعلاج یا صعب العلاج، بروز خطای پزشکی یا فوت بیمار نیز وجود دارند. در این موقعیت متخصص مربوطه مجبور به اطلاع رسانی است. ارایه  این اخبار غالبا ناگوار است و به دلیل ماهیت اخبار بد، پزشکان و دیگر کارکنان بخش درمان در انتقال آن دچار فشار روانی می شوند. بخشی از این فشارهای روانی، ناشی از کمبود مهارت های ارتباطی پزشکان و کادر درمان در اطلاع رسانی مربوط به اخبار بد است. مرور پژوهش ها نشان می دهدکه پزشکان در زمینه انتقال اخبار بد، مهارت بالینی لازم را ندارند. از آن جا که این مهارت های ارتباطی قابل آموزش هستند تلاش های گسترده ای جهت آموزش آن ها انجام گرفته، الگوهای مناسبی معرفی شده اند و نگارنده مهم ترین آن ها را در این مقاله معرفی کرده است.

زمینه و هدف: عدم کسب توانمندی، یکی از مشکلات دانش آموختگان رشته ی پرستاری در حیطه ی آموزش بالینی است و نظارت در آموزش بالینی از جمله راهکارهای محوری جهت ارتقاء مهارت های بالینی می باشد. لذا مطالعه ی حاضر با هدف تعیین تاثیر نظارت در آموزش بالینی بر یادگیری مهارت های بالینی دانشجویان پرستاری انجام گردید. روش بررسی: مطالعه ی حاضر از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون بود که در آن 32 نفر از دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ارومیه در سال 1394 که شرایط ورود به مطالعه را داشتند به صورت تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل تخصیص شدند. دوره 6 هفته ای کارآموزی برای گروه آزمون-بر اساس فرایند نظارت بالینی و برای گروه کنترل بر اساس روش مرسوم اجرا گردید. جهت جمع آوری داده ها از چک لیست ارزیابی مهارت های بالینی استفاده گردید. یافته ها: گروه آزمون در مهارت های بالینی از قبیل تشخیص و کاربرد داروهای مورد استفاده، آموزش به بیمار و همراهان، رعایت نکات ایمنی در ایزولاسیون مستقیم و معکوس، رعایت اصول صحیح پانسمان و نمونه گیری، رگ گیری، مشارکت تیمی، پیشگیری از عفونت، رعایت نکات ایمنی و بکارگیری فرآیند پرستاری در مقایسه با گروه کنترل اختلاف معنی داری داشتند (001/0p<). نتیجه گیری: میزان یادگیری و کسب مهارت های عملی در صورت اعمال نظارت در آموزش بالینی بیشتر از روش های مرسوم کارآموزی است؛ لذا اجرای این روش به شکل گسترده تر برای دانشجویان پرستاری در دیگر دوره های کارآموزی نیز توصیه می گردد.

مقدمه: اساسی ترین بخش هر برنامه آموزشی و درسی ارزشیابی است، زیرا با انجام آن می توان به کاستی های برنامه پی برد و برای رفع آنها اقدام نمود. ارزشیابی عملکرد بالینی از چالش های اساسی آموزش بالینی پرستاری است. امروزه خودارزشیابی به عنوان یکی از روش های سودمند در کنار ارزشیابی دانشجو توسط استاد، در نظام آموزشی مطرح شده است.هدف: این پژوهش با هدف تعیین ضریب توافق دو روش ارزشیابی خود و مدرس بالینی از مهارت های بالینی دانشجویان پرستاری صورت گرفته است.روش کار: در این مطالعه مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای سیستماتیک 79 دانشجوی پرستاری از ترم های تحصیلی دو تا هشت انتخاب شدند و پس از اتمام کارآموزی توسط خود و مدرس بالینی مورد ارزشیابی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها فرم های ارزشیابی مورد استفاده در دانشکده پرستاری بود. از روش های آمار توصیفی و استنباطی(آنالیز واریانس، همبستگی اسپیرمن، ضریب همبستگی درون گروهی) برای تحلیل داده ها استفاده شد.نتایج: براساس نتایج حاصل از پژوهش، بین ارزشیابی خود و مدرس بالینی در فرم عمومی، اختصاصی و عمومی- اختصاصی اختلاف معناداری مشاهده نشد. همچنین بین این دو روش ارزشیابی همبستگی و توافق بالایی مشاهده گردید (ICC=0.916، P=0.0001).نتیجه گیری: با توجه به وجود همبستگی معنادار بین نمرات دو روش مختلف ارزشیابی پیشنهاد می شود که در جهت افزایش صحت نمره ارزشیابی بالینی دانشجویان و افزایش میزان رضایت آنها از روش خودارزشیابی در کنار ارزشیابی مدرس بالینی استفاده شود. شاید این شیوه بتواند در جهت ارتقاء روش های ارزشیابی بالینی گام بردارد.

زمینه و هدف: ارزشیابی از جنبه های مهم در فرآیند فعالیت های آموزشی است. یکی از روش های نوین آموزش بالینی، استفاده از دفترچه ثبت مهارت های بالینی است که با ثبت مداوم فعالیت ها و تکنیک های بالینی بر اساس اهداف آموزشی علاوه بر تثبیت یادگیری، موارد عدم دستیابی به اهداف بالینی را مشخص نموده و ارزشیابی دانشجو نیز به صورت مستمر انجام می گردد. مطالعه حاضر با هدف بررسی دیدگاه دانشجویان مامایی درباره ارزشیابی با استفاده از دفترچه ثبت مهارت های بالینی در آموزش بالینی انجام شد.روش بررسی: این مطالعه توصیفی بر روی 72 نفر از دانشجویان مامایی ترم آخر دوره کارشناسی ناپیوسته و پیوسته که حداقل یک بار سابقه ارزشیابی به روش رایج را داشتند، انجام شد. در ابتدای ترم دفترچه ثبت مهارت های بالینی که فرم های ارزشیابی بالینی و خودارزیابی ضمیمه آن بود، در اختیار دانشجویان قرار داده شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه پژوهشگر ساخته ای بود که روایی صوری و محتوای آن به تایید تعدادی از اعضای هیات علمی دانشکده رسیده بود. داده ها با نرم افزارspss  با تست های آماری توزیع فراوانی، میانگین و انحراف معیار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: دیدگاه دانشجویان مامایی درباره دفترچه ثبت مهارت های بالینی در ارزشیابی کارآموزی بهداشت مادر و کودک 71 درصد (نسبتا مطلوب)، کارآموزی پره ناتال 67.6 درصد (نسبتا مطلوب)، کارآموزی درمانگاه زنان 75.3 درصد (مطلوب) و کارآموزی زایشگاه 74.2 درصد (نزدیک به مطلوب) بود.نتیجه گیری: مطالعه حاضر بیانگر دیدگاه مثبت دانشجویان در استفاده از دفترچه ثبت مهارت های بالینی در ارزشیابی بالینی می باشد، لذا این روش به عنوان روش کارآمد ارزیابی بالینی پیشنهاد می گردد.

استفاده موثر از سوال، به عنوان یک ترفند آموزشی، می تواند دانشجو را در بکارگیری اطلاعات در موقعیت های جدید و منحصر به فرد یاری دهد، سوال کردن موثر، به معنی طرح سوالاتی چالش بر انگیز و وادار کننده دانشجو به تجزیه و تحلیل، ارزیابی، قضاوت و تصمیم گیری است. یکی از چارچوب های مناسب برای طراحی چنین سوالاتی، استفاده از طبقه بندی اهداف آموزشی ابداعی توسط بلوم است که الگوی مناسبی را برای طرح سوالاتی در حیطه های شناختی، روانی – حرکتی و عاطفی ارایه می نماید ...